26 · Napisy należą do instancji

Silnik ma domyślny język — polski. To nie jest wada, tylko uczciwa konsekwencja tego, skąd pochodzi: pierwsze wdrożenie było polskie i przez wiele miesięcy jedyne. Wada pojawia się gdzie indziej, w miejscu, którego nie widać, dopóki nie stanie druga instancja.

Zdanie widoczne dla czytelnika może stać w dwóch miejscach. Albo w napisach, skąd instancja może je nadpisać. Albo w komponencie, skąd nie może. Różnica jest niewidoczna w kodzie i nie ma żadnych konsekwencji, dopóki wszystkie wdrożenia mówią tym samym językiem. Potem staje się granicą między „instancja jest angielska” a „instancja jest angielska w większości miejsc”.

Znalezienie tych miejsc okazało się trudniejsze, niż wygląda, i trzy podejścia nauczyły trzech różnych rzeczy. Pierwsze szukało po cudzysłowach — pominęło wszystko, co stoi wprost w składni widoku, bez znaków cytowania. Drugie szukało po polskich literach — pominęło „czytaj”, „minuty czytania” i cudzysłowy, bo żadne z nich polskiej litery nie zawiera. Dopiero trzecie zadało właściwe pytanie.

Właściwe pytanie nie brzmi „w jakim to jest języku”, tylko **„gdzie to stoi”**. Tekst widoczny dla czytelnika należy do napisów instancji, nieważne, w jakim języku został napisany. Sprawdzenie po miejscu wyłapało przy okazji lustrzane odbicie pierwotnego błędu: strona czterysta cztery zaszyta po angielsku, czyli obcy język po polskiej stronie serwisu. Trzy podejścia szukające polskiego nie miały szans jej znaleźć.

Jest jeszcze drugi rodzaj braku, którego żadne czytanie kodu nie wykryje: klucz istnieje w silniku, ale instancja go nie zadeklarowała. Wtedy nic się nie psuje — silnik bierze wartość domyślną i renderuje ją bez skargi. Wykrywa to wyłącznie porównanie listy kluczy z tym, co stoi w konfiguracji.

Trzy wnioski, w kolejności od najmniej do najbardziej ogólnego. Napis należy do instancji. Sprawdzać trzeba miejsce, nie treść. A sprawdzenie, które potwierdza to, w co już wierzysz — jak szukanie napisu w zbudowanej paczce, gdzie komplet domyślny leży zawsze — nie jest sprawdzeniem.