20 · Dokąd to idzie

Na koniec to, czego jeszcze nie ma — z zastrzeżeniem, że to są kierunki, a nie obietnice z datami.

Kierunek pierwszy i najważniejszy: panel autorski. Dziś wpis to plik, a publikacja to operacja na repozytorium. Docelowo autor pisze wersję roboczą, która ląduje w bazie, a publikowanie jest zadaniem po stronie serwera. Jedna decyzja architektoniczna jest tu przesądzona: aplikacja nigdy nie dostanie klucza do repozytorium. Klucz w przeglądarce to klucz wyciekły. Publikuje serwer, w imieniu autora, kluczem, którego autor nie widzi.

Ciekawe jest to, że taki układ jest czystszy od obecnego, a nie tylko wygodniejszy. Wersje robocze żyją w bazie, zanim staną się plikami. Autor może napisać dziś, wypuścić za miesiąc, poprawić po drodze — nie dotykając plików ani razu.

Kierunek drugi: konta czytelników. Schemat, sesje i logowanie przez zewnętrznego dostawcę już stoją; brakuje interfejsu. Ważne jest tu, czego świadomie nie budujemy — profili, obserwowania, powiadomień o aktywności. Konto ma dawać trwałą tożsamość pod komentarzem i nic ponadto. Każda kolejna funkcja społecznościowa to obietnica moderowania jej przez lata.

Kierunek trzeci to pierwsze wdrożenia, które nie są nasze. Do tego czasu wszystko, co piszemy o skalowaniu i o tym, czego ludzie potrzebują, jest hipotezą — czasem dobrze uzasadnioną, ale hipotezą.

Na koniec granica, której nie przekraczamy, bo określa ten projekt lepiej niż lista funkcji. Kolofon nie przyprowadzi nikomu czytelników. Nie ma katalogu, rekomendacji ani wspólnej strony głównej z cudzymi tekstami. Zasięg buduje się samemu. Platformy obiecują tu więcej i czasem nawet dowożą — w zamian za kontrolę nad twoją listą odbiorców. To jest dokładnie ta wymiana, od której odmowy zaczęła się ta architektura.