KolofonArchitektura
Dwadzieścia siedem wpisów o tym, jak Kolofon doszedł do dzisiejszego kształtu: od trzech warunków postawionych przed pierwszą linijką kodu, przez decyzje, które trzeba było odkręcać, po kierunki, w które to idzie.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
01 · Założenia wyjściowe
Trzy warunki postawione zanim powstała pierwsza linijka kodu. Wszystko, co przyszło potem, jest ich konsekwencją.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
02 · Granica: pliki i baza
Teksty w plikach, dane czytelników w bazie. Jedna linia podziału, która przeżyła wszystkie późniejsze przebudowy.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
03 · Dlaczego brzeg sieci
Serwis stoi na trzystu maszynach naraz i kosztuje zero. Rachunek za to płaci się w ograniczeniach, nie w pieniądzach.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
04 · Baza bez migracji
Nowa instancja dostaje pustą bazę i sama się w niej urządza. Onboarding, którego nie ma, jest najlepszym onboardingiem.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
05 · Treść jako dane
Nie ma edytora ani panelu. Wpis to plik, a nowa seria to nowy katalog. Wady tego rozwiązania są realne i warto je nazwać.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
06 · Serie i strumień
Esej, fotografia z podpisem, wpis z filmem i zapis snu to ten sam obiekt z różnymi wypełnionymi polami.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
07 · Publikacja z wyprzedzeniem
Sto dwadzieścia jeden wpisów napisanych z góry, odsłaniających się dzień po dniu. Cały mechanizm to jedno porównanie dat.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
08 · Oceny i odsłony
Skala wewnętrzna 0–10, bo połowa gwiazdki musi być liczbą całkowitą. Ocena wstępna od autora, dopóki nie ma głosów czytelników.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
09 · Komentarze i antyspam
Pułapka na boty, limit częstości i zewnętrzna weryfikacja. A e-mail jest dobrowolny, bo obowiązkowy odstrasza więcej niż spam.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
10 · Dziennik zdarzeń
Własna analityka zamiast zewnętrznego skryptu śledzącego. Po dziewięćdziesięciu dniach adresy są maskowane, ale wpisy zostają.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
11 · Aplikacja zamiast aplikacji
Instalowalna ikona na telefonie, tryb offline i powiadomienia — bez sklepu, bez recenzji, bez drugiego repozytorium.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
12 · Siedem wersji jednego pliku
Skrypt działający w tle przeszedł siedem wersji w jednej sesji. Każda naprawiała problem widoczny dopiero po naprawieniu poprzedniego.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
13 · Offline bez serwera
Żeby czytanie działało bez zasięgu, trzeba było przestać pytać serwer o rzeczy, które i tak są w paczce z kodem.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
14 · Powiadomienia
Szyfrowanie ładunku, klucze podpisujące i wysyłka doczepiona do ruchu, który i tak przychodzi — bo nie ma gdzie postawić demona.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
15 · Obrazy
Fotografia wchodzi raz, a wychodzi w trzech postaciach. Wszystko liczone przy przygotowaniu, nic przy odczycie.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
16 · Paginacja i pojemność
Odpowiedź stałej wielkości niezależnie od rozmiaru archiwum. Wcześniej lista wpisów rosła razem z dorobkiem autora.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
17 · Kubełkowanie
Ograniczenie, na które trafiliśmy, nie leżało w silniku ani w hostingu. Leżało w liczbie plików w jednym katalogu.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
18 · Rozdzielenie silnika
Operacja na otwartym sercu działającego serwisu, rozłożona na cztery etapy z zielonym budowaniem po każdym.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
19 · Vendoring zamiast pakietu
Instancja nie instaluje silnika — wciąga jego pliki do siebie według spisu. Wady tego rozwiązania są oczywiste, zalety mniej.
Kolofon · 7 sierpnia 2026 · wstępna
20 · Dokąd to idzie
Panel autorski, wersje robocze w bazie, publikacja po stronie serwera. I jedna rzecz, której świadomie nie robimy.
Kolofon · 9 sierpnia 2026 · wstępna
21 · Wersje językowe bez centrali
Dwie wersje językowe muszą się nawzajem znaleźć. Wszystko, co przychodzi do głowy jako pierwsze — mapa adresów albo centralny katalog — jest strukturą, którą ktoś musi pamiętać o aktualizacji.
Kolofon · 9 sierpnia 2026 · wstępna
22 · Tożsamość, którą da się wymazać
Ustawienie wyłączało podpis silnika w stopce. HTML był czysty. Nazwa i adres silnika leżały w pliku JavaScript obok — bo wyłącznik działał w czasie wykonania, a wtedy jest już za późno.
Kolofon · 14 sierpnia 2026 · wstępna
23 · Kanał jako wyjście treści
Kanał RSS to nie jest widok strony w innym formacie. To jedyne wyjście treści, którego autor nigdy nie ogląda — a które ktoś inny czyta zamiast strony.
Kolofon · 16 sierpnia 2026 · wstępna
24 · Zdjęcia poza repozytorium
Treść dzieli się nie na tekst i obrazy, tylko na to, co niesie język, i to, co go nie niesie. Ta granica przebiega w innym miejscu, niż się wydaje.